ކުރު ޖަވާބު: ލައިސަންސް ރެޑީ ނޫނި ދުއްވޭނެ ކަމަށް ހީނުކުރޭ
ފުކެޓަށް ނުވަތަ ތައިލެންޑްގެ އެހެން ސަރަހައްދަކަށް ޗުއްޓީއަކަށް ނުވަތަ ދިރިއުޅެން ދާ ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ގިނަ މީހުން ހީކުރަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ލައިސަންސް އޮތިއްޔާ ފުދޭނެކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ކުށްހީއެކެވެ. ތައިލެންޑްގައި ދުއްވަން ބޭނުންވަނީ 1968 ކޮންވެންޝަންގެ ދަށުން ދޫކުރާ International Driving Permit (IDP) އަކާއި، ތިބޭފުޅާގެ އަމިއްލަ ގައުމުގެ ލައިސަންސް އެކުގައި ގެންގުޅުމެވެ. ލައިސަންސެއް ހުސްކޮށް ނެތި ދުއްވައިފިނަމަ 1,000 ބާތްއާ ހަމައަށް ޖޫރިމަނާވެ، ޤާނޫނީ ގޮތުން މަސްދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއްވެސް ކުރެވިދާނެއެވެ. މުއްދަތު ހަމަވެފައިވާ ލައިސަންސަކަށް 2,000 ބާތްއާ ހަމައަށް ޖޫރިމަނާ ކުރެވެއެވެ. ސުކޫޓަރު ނުވަތަ ސައިކަލެއް ދުއްވާނަމަ category A މަޖުބޫރުވެފައި، ފުލުހުންގެ ޗެކްޕޮއިންޓްތަކުގައި އެންމެ ބޮޑަށް ބަލަނީ ސުކޫޓަރުގައި ތިބޭ ފަތުރުވެރިންނަށެވެ.
އެންމެ 10 ދުވަހުގެ ޗުއްޓީއަކަށް ގޮސް، ދުއްވަން ވިސްނާފައި ނެތް ނަމަ މިކަންކަމާ ބޯ ގޮއްވާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. ޓެކްސީ އަދި ރައިޑް-ހެއިލިންގ އެޕްތައް ބޭނުންކުރުން، ފުލުހުންނާ ވާހަކަދައްކަން ޖެހި ދުވަސް ހަލާކުވުމަށްވުރެ އަގުހެޔޮވެފައި ފަސޭހަވާނެއެވެ.
IDP ހަމަ ބޭނުންވަނީތަ؟
ޖަވާބަކީ، ލޮލަށް ވެސް ނުފެނިދާނެ، ނަމަވެސް ބޭނުންވާނެއެވެ. ޗެކްޕޮއިންޓެއްގައި ފުލުހަކު ބޭނުންވަނީ ލިޔުމެއް ކިޔާލާފައި، ތިބޭފުޅާގެ ކެޓެގަރީ އެއް ނަޒަރުން ދެނެގަންނާށެވެ. ތައިލެންޑުން IDP ޤަބޫލުކުރަނީ ހަމައެކަނި ތިބޭފުޅާގެ އަމިއްލަ ގައުމުގެ ލައިސަންސްގެ ތަރުޖަމާއެއް ގޮތުގައެވެ، ލައިސަންސްގެ ބަދަލުގައެއް ނޫނެވެ. ދެ ލިޔުން އެކުގައި ގެންގުޅެން ޖެހެނީ މިހެންވެއެވެ. ހޮޓެލްގެ ސޭފުގައި އަމިއްލަ ގައުމުގެ ލައިސަންސް ބާއްވައިފިނަމަ، ރަސްމީ ގޮތުން ލައިސަންސެއް ނެތި ދުއްވާ ކަމަށް ބެލެވިދާނެއެވެ.
ތައިލެންޑުން 1949 ޖެނީވާ ކޮންވެންޝަން އަދި 1968 ވިއެނާ ކޮންވެންޝަން ދަށުން ދޫކުރާ IDP ދެނެގަނެއެވެ. ތިބޭފުޅާގެ ގައުމަކީ ދެ ކޮންވެންޝަންގައިވެސް ބައިވެރިވާ ގައުމެއް ނަމަ، އެންމެ ފަހުގެ ކޮންވެންޝަން ކަމަށްވާ 1968 ފޯމެޓް ހޯދުން އައުލާކަން ބޮޑެވެ. މުހިންމު ނުކުތާއަކީ، IDP ތައިލެންޑުން ދޫކުރެވޭނެ ލިޔުމެއް ނޫންކަމެވެ. މިއީ ތިބޭފުޅާގެ ލައިސަންސް ދޫކުރި ގައުމުން ދޫކުރާ ލިޔުމަކަށްވާތީ، ފުރުމުގެ ކުރިން ތައްޔާރު ކުރަން ޖެހެއެވެ.
90 ދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ބައެއް ފޯރަމްތަކުގައި ދެކެވެއެވެ، ނަމަވެސް މިއީ ތައިލެންޑްގެ ޤާނޫނެއްގައި ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ދެން ވެސް ފަރުވާ ކުޑަނުކުރާށެވެ: IDP އަދި އަމިއްލަ ލައިސަންސްގެ މުއްދަތު ހިނގާނެ، ހަމަވެފައިވާ ލިޔުމަކަށް 2,000 ބާތްއާ ހަމައަށް ޖޫރިމަނާ ކުރެވިދާނެއެވެ.
ސުކޫޓަރު ކުއްޔަށްނަގާ ދިވެހިންނަށް ކުރިމަތިވާ އެންމެ ބޮޑު މައްސަލަ
ބީޗު ކައިރީގައި ހުންނަ ރެންޓަލް ޝޮޕަކުން ޕާސްޕޯޓު ދައްކާފައި ސުކޫޓަރެއް ދޫކޮށްލުމަކީ ވަރަށް އާންމު ކަމެކެވެ، އެއްވެސް ސުވާލެއް ނުކޮށެވެ. މިއީ ގިނަ ފަތުރުވެރިން ކުށްހީއަކަށް ގެންދާ ކަމެކެވެ: "ކުއްޔަށް ދީފިއްޔާ، ދުއްވިދާނެ" ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ފުލުހުން ބަލަނީ އެހެން ކަމެކެވެ، އެބައީ ތިބޭފުޅާގެ ލައިސަންސް، ދުއްވާ ވެހިކަލަށް ފެތޭ ކެޓެގަރީ ކަމަށްވޭތޯއެވެ. ކާރު ދުއްވޭ category B ސުކޫޓަރަކަށް ނުފުދެއެވެ. ސުކޫޓަރު/ސައިކަލަށް ބޭނުންވަނީ motorcycle category A، އަދި މިއީ IDP ގައިވެސް ފާހަގަކުރެވިފައި އޮންނަން ޖެހޭ ކަމެކެވެ. ކާރު ލައިސަންސެއް އޮތް މީހަކު Honda Click ފަދަ ސުކޫޓަރެއް ދުއްވާނަމަ، ފުލުހުންގެ ނަޒަރުގައި އެމީހަކަށް އެ ވެހިކަލް ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސެއް ނެތެވެ.
މީގެ އިތުރުން އިންޝުއަރެންސްގެ މައްސަލައެއްވެސް އުފެދެއެވެ. އެކްސިޑެންޓަކަށްފަހު، ރެންޓަލް ކުންފުނިތަކާއި އިންޝުއަރެންސް ކުންފުނިތަކުން ބަލާނެ ތިބޭފުޅާގެ ކެޓެގަރީ، އެއީ ކިތަންމެ ބޮޑު ލިޔުމެއް ކަމުގައިވިޔަސް ގިނަ މީހުން ކޮންޓްރެކްޓް ކިޔައިނުލާ ބައެކެވެ. ތަޅުދަނޑި ހިފުމުގެ ކުރިން، ކުރީބައިގައި ސުވާލު ކޮށްލުން، އެކަކުގެ ލޯގަނޑަކަށް ގެއްލުމެއް ލިބުނުފަހުން ސުވާލުކުރުމަށްވުރެ ބުއްދިވެރިއެވެ.
2026 ގައި ޖޫރިމަނާގެ ދަރަޖަތައް
ތައި ފުލުހުން މިހާރު ރޭވުންތެރިކަމާއެކު ކެމްޕެއިނެއް ހިންގަމުން ދަނީ އެކްސިޑެންޓަށް ސަބަބު ވާ 10 ކުށުގެ މައްޗަށެވެ، އަދި ޖޫރިމަނާގެ އަދަދުތައްވެސް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުކޮށްފައެވެ.
| ކުށް | ޖޫރިމަނާ (އެންމެ މަތީ ހައްދު) |
|---|---|
| ތައި ލައިސަންސެއް ދުވަހަކުވެސް ނެތުން | 1,000 ބާތް (+ 1 މަހުގެ ޖަލު ހުކުމް ވެސް ކުރެވިދާނެ) |
| ލައިސަންސް ވަގުތީގޮތުން ކައިރީގައި ނެތުން (ސައްޙަ ނަމަވެސް) | 1,000 ބާތް |
| ލައިސަންސް ހަމަވެފައި، ސަސްޕެންޑްވެފައި ނުވަތަ ކެންސަލްވެފައި | 2,000 ބާތް |
| ސްޕީޑިންގ، ރަތް ބައްތި ކަނޑައްވައިގެން ދުއްވުން، ހޭންޑްސް-ފްރީއާ ނުލާ ފޯނު ހިފައިގެން ދުއްވުން، ކްރޮސިންގގައި ހިނގާ މީހަކަށް ދޭންޖެހޭ ޖާގަ ނުދިނުން | 4,000 ބާތް (ކޮންމެ ކުށަކަށް) |
| ހެލްމެޓު/ސީޓްބެލްޓު ނެތުން، ނުވަތަ ރޭހުގެ ދިމާއަށް ދުއްވުން | 2,000 ބާތް |
ޢަމަލުގައި ޗެކްޕޮއިންޓްތަކުގައި މިއަށްވުރެ އާދައިގެއެވެ. ސުކޫޓަރު ދުއްވާ ފަތުރުވެރިންނަށް ގިނައިން ޖޫރިމަނާ ކުރަނީ 200-500 ބާތް ކަމަށްވާއިރު، ކާރަށް ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ބޮޑުވެދާނެއެވެ. ސީދާ އަދަދު ކަނޑައަޅަނީ އެ ތަނުގައި ހުރި ފުލުހާއެވެ. ޗަލޯންގ ކަހަލަ ސަރަހައްދެއްގައި ޗެކްޕޮއިންޓަކުން ކިޔާނީ ޤާނޫނުގައިވާ އެންމެ މަތީ ހައްދެއް ނޫނެވެ. ހަމައެހެންމެ، ދައްކާފައިވާ ޖޫރިމަނާގެ ރަސީދަކީ ދުވަހަކަށް ދުއްވުމުގެ "ޕާސް" އެއް ނޫންކަން ހަނދާންކުރައްވާށެވެ. ޤާނޫނުގައި މިފަދަ ކަމެއް ނެތަސް، ބީޗް ފޯރަމްތަކުގައި ކޮންމެ ސީޒަނެއްގައި މިވާހަކަ ދެކެވެއެވެ.
ތައި ލައިސަންސެއް ހެދުން، ދިގުމުއްދަތަށް ތިބޭ ބޭފުޅުންނަށް
ފުކެޓްގައި ޕްރޮޕަޓީ ގަނެ، ދިގުމުއްދަތަށް ދިރިއުޅެން ވިސްނާ ފަރާތްތަކަށް ހުށަހަޅަން ބޭނުންވާ ކަމަކީ، ކޮންމެ ދުވަހަކު ދުއްވާނަމަ، ތައި ލައިސަންސެއް ހެދުމެވެ. މިއީ ކެޓެގަރީގެ ސުވާލާއި، ތަރުޖަމާގެ ސުވާލާއި، ކޮންމެ ފަހަރަކު IDP އާކުރަން ޖެހޭ ތަކުލީފުން ސަލާމަތްވެވޭނެ ގޮތެކެވެ. ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ލޭންޑް ޓްރާންސްޕޯޓް (DLT) އިން ދޫކުރާ މިފަދަ ލައިސަންސެއް ހޯދަން، ތިބޭފުޅާގެ ގައުމާ ތައިލެންޑާ ދެމެދު ލައިސަންސް ބަދަލުކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމެއް އޮތްނަމަ، ފުރިހަމަ ޓެސްޓަކާ ނުލައިވެސް ކޮންވަރޝަން މެދުވެރިކޮށް ލިބިދާނެއެވެ. އެހެން ހުރިހާ ފަރާތަކުން، ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދުގެ DLT އޮފީހުގައި ހަމަ ސްޓޭންޑަޑް ޕްރޮސީޖަރ ފުރިހަމަ ކުރަންޖެހޭނެއެވެ.
ލިޔުންތަކުގެ ލިސްޓު، ފީ، އަދި ބުކިންގެ ޤަވާއިދުތައް ޕްރޮވިންސްތަކަށް ބަލާފައި ތަފާތުވެ، ގިނަ ފަހަރަށް ބަދަލުވެސް ކުރެއެވެ. ވީމާ، DLT ވެބްސައިޓް ޗެކްކުރުން ނުވަތަ އެންމެ ކައިރި އޮފީހުން ސާފުކުރުން މުހިންމެވެ. އާންމުކޮށް ބޭނުންވާނީ ދިރިއުޅޭ ގޭގެ އެޑްރެސްގެ ހެއްކާއި، ސިއްޙީ ސެޓިފިކެޓެކެވެ. މިކަންތައް ކުރީބައިގައި ތައްޔާރުކޮށްފިނަމަ، ވަގުތު ކިއުގައި ބޭކާރު ނުވާނެއެވެ. ވަރަށް މަދު މީހުން ދަންނަ ބޯނަސް ފެކްޓެއް: ތައި ލައިސަންސެއް އޮތިއްޔާ، އިތުރު ލިޔެކިޔުމަކާ ނުލާ ASEAN ގައުމުތަކުގައި ދުއްވިދާނެއެވެ.
ދިގުމުއްދަތު ފަތުރުވެރިންނަށް އިތުރު ސަމާލުކަމެއް
ތައި ސަރުކާރުން މިހާރު ގަވާއިދުތަކާ ހިލާފުވާ ކަންކަމަށް ސަމާލުކަން ބޮޑުކޮށްފައިވަނީ ހަމައެކަނި މަގުމަތީގައެއް ނޫނެވެ. ތައިލެންޑްގައިވާ ޔޫ.އެސް. އެމްބަސީން ބުނާގޮތުގައި، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ އޯގަސްޓު 26 ގައި ތައާރަފްކުރެވުނު ޑީޕޯޓޭޝަން ގަވާއިދުތަކެއް 2026 ވަނަ އަހަރުގެ އޯގަސްޓު 28 ގައި ވަނީ ޢަމަލުކުރަން ފަށާފައެވެ. އަދި 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީން ސެޕްޓެމްބަރާ ދެމެދު، ނޮމިނީ އޯނަރޝިޕް މައްސަލަތަކުގައި ބައެއް ބޭރު ގައުމުތަކުގެ މީހުން ހައްޔަރުކޮށްފައިވެއެވެ. ލައިސަންސުން ފެށިގެން ޕްރޮޕަޓީ ސްޓްރަކްޗަރާ ހަމައަށް، ޤަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުން، ކުރިއަށްވުރެ މިހާރު މާ މުހިންމެވެ.
ޕްރެކްޓިކަލް ޓިޕް
އަމިއްލަ ލައިސަންސާއި، IDP އާއި، ވިސާ ޖަހާފައިވާ ޕާސްޕޯޓު ޞަފްހާގެ ފޮޓޯއެއް ނަގައި، ފޯނުގައި ވަކި ފޯލްޑަރެއްގައި ބަހައްޓާށެވެ. ޗެކްޕޮއިންޓްގައި އަސްލު ލިޔުންތައް ބޭނުންވާނެ، ނަމަވެސް ރެންޓަލް ޑެސްކެއްގައި ނުވަތަ ހޮސްޕިޓަލެއްގައި ކަމެއް ގޯސްވެއްޖެނަމަ، ފޮޓޯތައް ކަންކަން އަވަސްކޮށްދޭނެއެވެ.
ފުކެޓްގައި ޕްރޮޕަޓީއަކަށް އިންވެސްޓްކުރަން ވިސްނަވާ ބޭފުޅުންނަށް، ތައިލެންޑް ޕްރޮޕަޓީގެ ޓީމުން ލިބޭ ލަފަޔަކީ، ދިރިއުޅުމުގެ ކުދިކުދި ކަންކަން - ލައިސަންސުން ފެށިގެން ޤަވާއިދުތަކާ ހަމައަށް - ދެނެގަނެގެން ތައިލެންޑަށް ދިރިއުޅުން ބަދަލުކުރުމެވެ.
މަސްދަރު: ތައިލެންޑްގައިވާ ޔޫ.އެސް. އެމްބަސީ އެންޑް ކޮންސިއުލޭޓް