ސުވާލަށް ސީދާ ޖަވާބު
ތައިލެންޑްގައި ބިމުވެރި ވިލާއެއް ގަތުމަށް ކުރިން ބޭނުންކުރި "ނޮމިނީ ޝެއަރހޯލްޑަރ" ގޮތް، 2026 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ފަސޭހަ ކަރުދާސް މަސައްކަތަކަށް ނުވެ، ގާނޫނީ ބޮޑު ރިސްކަކަށް ވެއްޖެއެވެ. ކުރިން ބޭންކް ލެޓަރެއް ދައްކާލައިގެން ތައި ފަރާތަކަށް ކުންފުނީގެ 51% ހިއްސާ ލިބުނު ނަމަވެސް، މިހާރު 3 މަހުގެ ބޭންކް ސްޓޭޓްމަންޓް ދައްކައި، ފައިސާ ލިބުނު ގޮތް ސާފުކޮށްދޭން ޖެހެއެވެ. މިއީ، ބިޒްނަސް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ޑިޕާޓްމަންޓް (DBD) އިން ފާއިތުވި އަހަރެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނެރުނު ސިލްސިލާ އަމުރުތަކުގެ ސަބަބުން ދިވެހިންނަށްވެސް ސީދާ އަސަރުކުރާ ބޮޑު ބަދަލެކެވެ.
ފުކެޓްގައި ވިލާއެއް ބަލާއިރު ދަންނަންޖެހޭ 4 ތާރީޚު
ތައިލެންޑްގައި، ހާއްސަކޮށް ފުކެޓްފަދަ ސަރަޙައްދުތަކުގައި ބިމުވެރި ވިލާއެއް ގަންނަން ޝައުޤުވެރިވާ ދިވެހިންނަށް 2026 ވަނަ އަހަރު ވަރަށް މުހިއްމު 4 ތާރީޚެއް ވަނީ ކުރިމަތިވެފައެވެ:
| ތާރީޚް | ބަދަލު |
|---|---|
| 1 ޖެނުއަރީ 2026 | DBD Order 2/2568 - ބޭރު ފަރާތްތަކާ ގުޅުންހުރި އައު ކުންފުނިތަކުގައި ތައި ޝެއަރހޯލްޑަރުން، ސާދާ ބެލެންސް ސެޓިފިކެޓެއްގެ ބަދަލުގައި 3 މަހުގެ ބޭންކް ސްޓޭޓްމަންޓް ހުށަހަޅަން ޖެހޭ |
| 1 އޭޕްރިލް 2026 | DBD Order 1/2569 - ބޭރު ފަރާތެއް ހިމެނޭ ކުންފުނީގެ ކޮންމެ ބޮޑު ބަދަލެއްގައި އިންވެސްޓްމަންޓް ކޮންފަރމޭޝަން ލެޓަރ ބޭނުންވެ، ތައި ޝެއަރހޯލްޑަރުންނާއި ޑިރެކްޓަރުން ނޮމިނީއަކަށް ނުވާކަން ސީދާ ކަށަވަރުކޮށްދޭން ޖެހޭ |
| 1 ޖުލައި 2026 | ކަރުދާހުން ފައިލްކުރުމާއި ސީދާ ގޮސް ރަޖިސްޓްރީކުރުން ބަންދު، ހަމައެކަނި އިލެކްޓްރޯނިކް DBD Biz Regist ސިސްޓަމް ބޭނުންކުރެވޭނީ |
| 1 އޮގަސްޓް 2026 | DBD އިން ހިއްސާއަށް ދެއްކި ފައިސާގެ އަސްލު ބަލައި، ބޭންކްތަކާއެކު ރިއަލް-ޓައިމް ޑޭޓާ ޝެއަރކުރުމަށް ތައްޔާރުވަނީ |
ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދެވޭ ދާއިރާތަކުގެ ތެރޭގައި ރިއަލް އެސްޓޭޓް، ޓޫރިޒަމް، ހޮޓެލް، ކޮންސްޓްރަކްޝަން، އަދި ލޮޖިސްޓިކްސް ހިމެނެއެވެ. ކުރިން ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ނިމޭ ރަޖިސްޓްރޭޝަން ޕްރޮސެސް މިހާރު ހަފްތާތަކަށް، ބައެއް ފަހަރު މަސްތަކަށްވެސް ދިގުލައިގެންދެއެވެ.
ސަބަބާއި ފަހަތުގައިވާ ހަގީގަތްތައް
މި ބަދަލުތަކުގެ އެންމެ ބޮޑު މަޤްސަދަކީ "ނޮމިނީ އޯނަރޝިޕް" ހުއްޓުވުމެވެ - އެއީ ކަރުދާހުގައި ތައި ފަރާތެއް ޝެއަރހޯލްޑަރެއްގެ ގޮތުގައި ފެންނަ ނަމަވެސް، ހަގީގީ ފައިސާއާއި ކޮންޓްރޯލް އޮންނަނީ ބޭރު ފަރާތެއްގެ އަތުގައި ކަމުގައިވުމެވެ.
- DBD އިން IBAS ނަމަކަށް ކިޔާ އޮޓޮމޭޓެޑް އެނަލިޓިކްސް ސިސްޓަމެއް ތައާރަފްކޮށްފައިވެއެވެ. މި ސިސްޓަމުން ކުންފުނިތަކުގެ އޯނަރޝިޕް ސްޓްރަކްޗަރ، ތަކުރާރުވާ ޝެއަރހޯލްޑަރުން، އަދި ފައިސާގެ ދައުރުވުން ކްރޮސް-ޗެކްކުރެއެވެ.
- DBD، ލޭންޑް ޑިޕާޓްމަންޓް، ރެވެނިއު ޑިޕާޓްމަންޓް، ފުލުހުން އަދި އެންޓި-މަނީ ލޯންޑަރިންގ އޮފީސް (AMLO) އާ ދެމެދު ޑޭޓާ ޝެއަރކުރުން ފުޅާވެފައިވެއެވެ.
- ސުވާލުއުފެދޭ ސްޓްރަކްޗަރތަކަށް ފަރުވާދޭ އެކައުންޓަންޓުންނާއި ވަކީލުންވެސް މިހާރު ބެލެހެއްޓުމުގެ ދަށަށް ގެނެވިފައިވެއެވެ - މިއީ ބައެއް ފަރާތްތަކުގެ ނަޒަރުގައި ބާރުގަދަ ބަދަލެކެވެ.
- ޑިޕާޓްމަންޓުން ބުނާގޮތުން، ފިޔަވަޅުތައް ފެށިފަހުން ރިސްކު ބޮޑު ރަޖިސްޓްރޭޝަންތަކުގެ އަދަދު ފާހަގަކުރެވޭ މިންވަރަކަށް ދަށްވެފައިވެއެވެ.
- ނޮމިނީ އެރޭންޖްމަންޓަކީ ގާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ކަމުގައި ބާކީވެފައި ހުރެއެވެ، އަދި މިކަމަށް 3 އަހަރު ދުވަހަށް ޖަލަށްލުމާއެކު ބޮޑެތި ޖޫރިމަނާތައްވެސް ކުރެވިދާނެއެވެ.
- ތައި ފަރާތުގެ 51%، ބޭރު ފަރާތުގެ 49% ބެލެންސް ބަދަލުނުވެ ފައިވެއެވެ - ބަދަލުވެފައިވަނީ މި ބެލެންސް ސާބިތުކޮށްދޭން ބޭނުންވާ ހެކިތަކެވެ.
ކުރިއަށްދާނީ ކިހިނެއް: މަރުހަލާ ބައި ބަޔަށް
- ހަގީގަތުގައި ކުންފުންޏެއް ބޭނުންތޯ ވިސްނާލާ. ކޮންޑޮމިނިއަމް ޔުނިޓެއް ގަންނަނަމަ، ބޭރު ފަރާތްތަކަށް ދޫކުރެވިފައިވާ ކޯޓާ (ބިލްޑިންގްގެ ސެލަބަލް އޭރިއާގެ 49% އާ ހަމައަށް) ބޭނުންކޮށްގެން ކުންފުންޏަކާ ނުލައި ފުލް ފްރީހޯލްޑް އޯނަޝިޕް ލިބެއެވެ. ބިމުވެރި މުދަލެއްގައި ނޫނީ ކުންފުންޏެއްގެ ބޭނުމެއް ނެތެވެ.
- ފުރަތަމަ ލީސްހޯލްޑް ގޮތް ބަލާލާ. ލޭންޑް ޑިޕާޓްމަންޓުގައި ރަޖިސްޓްރީކުރެވޭ 30 އަހަރުގެ ލޭންޑް ލީސްއަކަށް ތައި ޕާޓްނަރެއް، ބޭންކް ސްޓޭޓްމަންޓެއް، ނުވަތަ އަހަރީ ފައިލިންގްއެއް ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ. ބަލިކަށިކަމަކީ: އިތުރު 30 އަހަރަށް ރިނިއު ކުރުމުގެ ގެރެންޓީއެއް ގާނޫނުން ނުދެއެވެ؛ އެއީ ރަޖިސްޓަރޑް ޙައްޤެއް ނޫން، ކޮންޓްރެކްޓަކުން ބާރު ލިބިފައިވާ ކަމެކެވެ.
- ހަގީގަތުގައި ކުންފުންޏެއް ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، ފެށޭނީ ތައި ޝެއަރހޯލްޑަރުންގެ ފައިސާއިން، ކަރުދާހަކުން ނޫނެވެ. 3 މަހުގެ ބޭންކް ސްޓޭޓްމަންޓް ކުރިއާލައި ބިނާކުރަން ޖެހޭނެއެވެ؛ 2026 ވަނަ އަހަރު އެޕްލިކޭޝަން ރިޖެކްޓްވާ އެންމެ އާންމު ސަބަބަކީ މިއީއެވެ.
- ފައިސާދޭ ޝެއަރހޯލްޑަރުން ޗެކްކުރޭ. ފަނަރަޔަކަށްވުރެ ގިނަ ބޭރު ފަރާތްތަކާ ގުޅުންހުރި ކުންފުނީގައި ނަން އޮންނަ މީހަކު IBAS އިން ފާހަގަކުރުން ގާތެވެ.
- ވަގުތު ބައިވަރު ބަހައްޓާ. ރަޖިސްޓްރޭޝަން 2-3 މަސް ކުރިން ރާވާ، 2 ހަފްތާއެއް ނޫން. ސްޓްރަކްޗަރއަށް ބަދަލެއް ގެންނަން ބޭނުންވިޔަސް ހަމަ މި ޓައިމްލައިން ބޭނުންކުރޭ.
- ސީދާ ހާޒިރުވުމަށް ތައްޔާރުވޭ. އިންވެސްޓްމަންޓް ކޮންފަރމޭޝަން ލެޓަރ އަދި ނޮމިނީ ނޫންކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީގެ ބަދަލުގައި ސީދާ ހާޒިރުވުން ބޭނުންވެއެވެ. ދަތުރެއް ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، ވިލާ ބެލުމާއެކީ ދަތުރު ރާވައި، ސުންމަ DBD އޮފީސް ކައިރީ ތިބުމުގެ އިންތިޒާމު ކުރިއާލައި ހަމަޖައްސާ.
- ފައިސާގެ ހުރިހާ ރެކޯޑެއް ދާއިމީކޮށް ބަލަހައްޓާ. ކެޕިޓަލް ޓްރާންސްފަރތަކާއި ޝެއަރ ޕޭމަންޓް ރެކޯޑްތަކާއި ބޭންކް ކޮންފަރމޭޝަން ބަހައްޓާ؛ ރަޖިސްޓްރީކުރިތާ އަހަރެއް ފަހުންވެސް އޮޑިޓް ކުރެވިދާނެއެވެ.
ކޮންފަރާތެއްގައި ކުންފުންޏެއް ބޭނުން، ކޮންފަރާތަކަށް ބޭނުންނުވޭ
ފަރުދީ ބޭނުމަކަށް ނުވަތަ ކުއްޔަށްދިނުމަށް ބިނާވެފައިވާ ސިންގަލް ރެސިޑެންޝަލް ޕްރޮޕަޓީއެއް ގަންނަނަމަ، ގިނަ ފަހަރު ކުންފުންޏެއް ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ. ބޭރު ފަރާތުގެ ކޯޓާގައި ހިމެނޭ ކޮންޑޯއެއް ނުވަތަ ސާފުކޮށް ލިޔެފައިވާ ރިނިއުވަލް ޝަރުތުތަކާއި ވާރުތަވުމުގެ ޙައްޤު ހިމެނޭ ލީސްހޯލްޑް ބިމެއްގައި ހުރި ގެއެއް، އަހަރީ ފައިލިންގްއާއި ތައި ޕާޓްނަރުންނާއެކުވާ ކުންފުންޏަކަށްވުރެ ބޮޑަށް ރިސްކު ކުޑައެވެ.
ނަމަވެސް ދެ ހާލަތެއްގައި ކުންފުނި ބޭނުންވެއެވެ: ފައިސާދައުރުވެ، މުވައްޒަފުން ތިބި، ޓެކްސް ލިބިދޭ ހަގީގީ ބިޒްނަސްއެއް ބިމަކާއެކު ހިންގާނަމަ، ނުވަތަ ހަގީގީ ފައިސާ ދޭ، ފައިދާގެ ހަމަ ބައިވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ތައި ޕާޓްނަރެއް ހުރިނަމަ، ކުންފުންޏަކީ އަދިވެސް ބޭނުންހިފޭ ވަސީލަތެކެވެ - ފެށުމަށް ކުރިއަށްވުރެ ވަގުތު ނަގާނެ ކަމުގައި ބަލައިގެން ނަމަވެސް.
ފުކެޓް ފަދަ ސަރަޙައްދެއްގައި ޕްރޮޕަޓީއެއް ބަލައިލައިގެން ވިސްނުންތެރިކަމާއެކު ގޮތެއް ނިންމަން ބޭނުންވާ ދިވެހިންނަށް، ތައިލެންޑް ޕްރޮޕަޓީ ގެ ޓީމުން މި ބަދަލުތަކާ ގުޅޭގޮތުން ސާފު މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި އެހީތެރިވެދޭނެއެވެ.
މަސްދަރު: ތައިލެންޑް ކޮންސްޓްރަކްޝަން އެންޑް އިންޖިނިއަރިންގ ނިއުސް