ސީދާ ޖަވާބު
ތައިލެންޑްގައި ބިމާއި ވިލާ ފަދަ މުދާ ގަނެ ވިޔަފާރި ހިންގުމަށް ބޭރު ފަރާތްތަކުން ޒަމާނުއްސުރެ ބޭނުންކުރި "ނޮމިނީ ތައި ޝެއަރހޯލްޑަރު" ގޮތް މިހާރު ނިމުމަކަށް އަންނަނީއެވެ. DBD ގެ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް Panupong Naiyanapakorn 2026 މޭ މަހު ވިދާޅުވިގޮތުގައި، ބޭރު ފަރާތްތަކުގެ ބައިވެރިވުން އޮތް 118,000 ކުންފުނި މިހާރު ގައުމު ފުޅާމިނުގައި ބަލައި ދިރާސާ ކުރެވެމުންދެއެވެ. މިއީ ފުކެޓަށް ފަރުމާ ކުރެވިފައިވާ ކުޑަ ކެމްޕޭނެއް ނޫނެވެ. މުޅި ތައިލެންޑްގައި ހިންގާ ބޮޑު ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ޕްރޮގްރާމެކެވެ.
ފުކެޓާއި އެހެނިހެން ސަރަހައްދުތަކުގެ ހަގީގަތްތައް
ފުކެޓަކީ ދިވެހިންނާއި އެހެން ބޭރު ފަރާތްތަކުން ވެސް ބިން/ވިލާ ގަތުމަށް ފޯރި ހުންނަ ސަރަހައްދަކަށްވުމުން، މި ކެމްޕޭނުގެ ބާރު އެންމެ ބޮޑަށް ފެންނާނީ ފުކެޓުންނެވެ. ތިރީގައިވާ ތާވަލުން ސަރަހައްދުތަކުގެ ހާލަތު ސާފުވާނެއެވެ.
| ސަރަހައްދު | ރަޖިސްޓަރީ ކުރެވިފައިވާ ކުންފުނި | ބޭރު ފަރާތުގެ ބައިވެރިވުން ހުރި ކުންފުނި | ނިސްބަތް |
|---|---|---|---|
| ފުކެޓް | ~30,000 | ~40% | ގައުމުގައި އެންމެ ބޮޑު ގްރޭ-އޭރިޔާ ސްޓްރަކްޗަރ ކްލަސްޓަރ |
| ސުރަތު ތާނީ (ކޯ ސަމުއީ/ކޯ ފަންގަން) | 16,811 | 11,426 (68%) | އެންމެ މަތި ނިސްބަތް |
| ކްރަބީ | 3,587 | 749 (20.88%) | - |
| ފަންގަ ނުގާ | 1,685 | 346 (20.53%) | - |
ފުކެޓުގައި ފަހަކަށް އައިސް ހިންގި ބޮޑު ބެލުމުގައި 30,000 އަށްވުރެ ގިނަ ކުންފުނި ދިރާސާ ކުރެވި، 600 ކުންފުންޏަށްވުރެ ގިނަ ކުންފުނިން ނޮމިނީ ސްޓްރަކްޗަރ ބޭނުންކުރާ ކަމުގެ ނިޝާން ފެނިފައިވެއެވެ. ފުކެޓުގައި ވަކިން ހިންގާ ފުލުހުންގެ އޮޕަރޭޝަނެއް ކަމަށްވާ "Operation Dismantle Foreign Nominee Network" ގެ 4 ވަނަ ފިޔަވަހީގައި، 8 ރެއިޑެއްގައި 16 މީހަކާ ދެކޮޅަށް ދައުވާ ކުރެވި، 361 ކުންފުނި ދިރާސާ ކުރެވެމުންދާއިރު، 149 ފަރާތެއް ބިން ހިއްޔާރު ކުރެވިފައި، ބޭރު ފަރާތްތަކުގެ ހިއްސާ 50% އަށްވުރެ މަތިކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ.
ގާނޫނީ ފަހަނަ: ފޮރިން ބިޒްނަސް އެކްޓް
1999 ވަނަ އަހަރުގެ ފޮރިން ބިޒްނަސް އެކްޓް (FBA) ދަށުން، ވަކިވަކި ބައެއް ވިޔަފާރި ދާއިރާތަކުގައި ބޭރު ފަރާތްތަކަށް ހާއްސަ ހުއްދައެއް ނެތި 49% އަށްވުރެ ގިނަ ހިއްސާ ނުހިއްވެއެވެ. މިކަން ފުއްދާލުމަށް ގިނަ ފަރާތްތަކުން ތައި ރައްޔިތުންގެ ނަމުގައި ހިއްސާ ބާއްވައި ("ނޮމިނީ ޝެއަރހޯލްޑަރު") ހަގީގަތުގައި ބޭރު ފަރާތުން ކުންފުނި ކޮންޓްރޯލްކުރެއެވެ. މިހާރު DBD އިން ތައި ޝެއަރހޯލްޑަރުންގެ ފައިސާގެ ހަގީގީ މަސްދަރު ސާބިތުކުރަން ބޭންކް ސްޓޭޓްމަންޓާއި ޓެކްސް ފައިލިންގ ފަދަ ލިޔެކިޔުން ބޭނުންވެއެވެ. ހަގީގީ ފައިސާއެއް ނެތި ހިއްސާ ބާއްވާ ފަރާތްތައް މިހާރު ބެލުމުން ފާސްނުވާނެއެވެ.
2026 ޖެނުއަރީން ފެށިގެން ރިސްކު ބޮޑު ކުންފުނި ރަޖިސްޓަރީވުން 60% އަށްވުރެ ގިނައިން ދަށަށް ގޮސްފައިވެއެވެ. Nation Thailand ބުނާގޮތުގައި މިހާރު 53,000 ވަރެއްގެ ރިސްކު ބޮޑު ކޯޕަރޭޓް ގުޅުން އަދި 2,000 ވަރެއްގެ mule ބޭންކް އެކައުންޓް ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ. 6,551 ކުންފުނި (50% އަށްވުރެ ބޮޑަށް ބޭރު ފަރާތްތަކުގެ ހިއްސާ ހުރި) މިހާރު ފުންކޮށް ދިރާސާ ކުރެވެމުންދެއެވެ. 2026 އޭޕްރީލް 1 ން ފެށިގެން، ބޭރު ފަރާތުގެ ބައިވެރިވުން ހުރި ބައެއް ކުންފުނީގެ ބަދަލުތަކަށް ޝެއަރހޯލްޑަރުން ސީދާ ހާޒިރުވެ ބަޔާން ދޭން ޖެހޭނެ ކަމަށް DBD އިން ބުނެފައިވެއެވެ.
ގަވާއިދާ ޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކަށް ލިބޭ އަދަބުތަކުގެ ތެރޭގައި، 3 އަހަރު ދުވަހަށް ޖަލަށްލުން، ފައިސާގެ ޖޫރިމަނާ، ކުންފުނި ބާރުއަދާ ބާތިލްކުރުން އަދި ބޭރު ފަރާތް ޑީޕޯޓް ކުރުން ހިމެނެއެވެ. މި އަދަބުތައް ބޭރު ފަރާތުންނާއި ތައި ނޮމިނީއަށްވެސް ހިނގައެވެ.
ގާނޫނީ ގޮތުން ކުރިއަށްދާނެ ގޮތް
ތައިލެންޑްގައި ބިޒްނަސް ބިނާކުރަން ބޭނުންވާ ބޭރު ފަރާތްތަކަށް ދެ ގާނޫނީ މަގެއް ހުޅުވިފައިވެއެވެ:
-
BOI Promotion (ބޯޑް އޮފް އިންވެސްޓްމަންޓް ލައިސަންސް): މިއިން 100% ބޭރު ފަރާތުގެ ހިއްސާ، ޓެކްސް ލުއިތައް، އަދި ބޭރު މުވައްޒިފުން ގެންގުޅުމުގެ ފުރުސަތު ލިބެއެވެ. ޓެކްނޮލޮޖީ، މެނުފެކްޗަރިންގ، ސާވިސް ފަދަ ދާއިރާތަކަށް މިއީ ފައިދާ ބޮޑު ގޮތެކެވެ.
-
Foreign Business License (FBL): ވިޔަފާރި މިނިސްޓްރީން ދޫކުރާ މި ލައިސަންސް ލިބުމަށް 60 ދުވަހަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ނަގައެވެ. ދާއިރާއަށް ބަލައި، އާންމުކޮށް ފެށޭ ފައިސާ ރަޖިސްޓަރީ ކުރެވުނު ކެޕިޓަލްގެ ގޮތުގައި 3 މިލިއަން ބާތުން ފެށިގެންދެއެވެ.
ފެށުމަށް ފިޔަވަޅުތައް
- ތިބާގެ ކުންފުނީގެ މިހާރުގެ ސްޓްރަކްޗަރ ބައްލަވާ، ނޮމިނީ ބޭނުންކުރާނަމަ FBA ތަޖުރިބާ ހުރި ވަކީލަކާ ގުޅުއްވާ.
- ތައި ޝެއަރހޯލްޑަރުންގެ ފައިސާގެ ހަގީގީ މަސްދަރު ސާބިތުކުރެވޭ ލިޔެކިޔުން ބައްލަވާ.
- ވިޔަފާރި ދާއިރާއަށް ބަލައި BOI ނުވަތަ FBL އަށް ކުރިމަތިލެއްވުމުގެ ފުރުސަތު ދިރާސާ ކުރައްވާ.
- ފެންވަރު ހަމަވާނަމަ BOI Promotion އަށް ކުރިމަތިލައްވާ.
- ނުވަތަ FBL އަށް ކުރިމަތިލައްވާ، ފައިސާގެ ބައި ތައްޔާރުކުރައްވާ.
- ތައި ބައިވެރިޔަކު ބޭއްވުމަށް ނިންމަވާނަމަ، ހަގީގީ ބައިވެރިވުމެއް އޮންނަގޮތަށް ޝެއަރހޯލްޑަރުންގެ އެއްބަސްވުމެއް ތައި ވަކީލެއް މެދުވެރިކޮށް ތައްޔާރުކުރައްވާ.
- އެކައުންޓިންގ ރެކޯޑާއި ބޯޑް މީޓިންގ މިނިޓްސް އަދި ޝެއަރހޯލްޑަރ ރެޖިސްޓަރ ފަދަ ލިޔެކިޔުން ތަރުތީބުކުރައްވާ. DBD، DSI އަދި ޓެކްސް އިދާރާތަކުން ގުޅިގެން ބަލާނެތީ، ފަރަގުތައް ފެންނާނެ ކަން ހަނދާނުގައި ބަހައްޓަވާ.
- ފުކެޓަށް ދަތުރެއް ރާވާނަމަ، ފުރިހަމަ ސްޓްރަކްޗަރަލް އޮޑިޓަކަށް 2-4 ހަފުތާ ނަގާނެތީ، ކުރިއާލައި ވަކީލުންނާ ބައްދަލުކުރައްވަން ރާވާލައްވާ.
ކޮންޑޯމިނިއަމް ގަންނަން ބިރު ގަންނަން ނުޖެހޭ
މުހިންމު ނުކުތާއަކީ، ކޮންޑޯމިނިއަމް ގަތުމަށް މި ފިޔަވަޅުތަކުގެ އަސަރެއް ނުކުރެއެވެ. ކޮންޑޮމިނިއަމް އެކްޓް ދަށުން ބޭރު ފަރާތްތަކަށް ސީދާ ނަމުގައި ބިލްޑިންގެ 49% އާ ހަމައަށް ޔުނިޓް ގަނެވެއެވެ. މި ކެމްޕޭނުގެ ސީދާ އަމާޒަކީ ބިން، ވިލާ ނުވަތަ FBA ދަށުން ހުއްދަ ދޭން ޖެހޭ ވިޔަފާރި ހިންގުމަށް ބޭނުންކުރާ ކުންފުނިތަކެވެ.
ތައިލެންޑް ބޭރު ފަރާތްތަކަށް ދޮރު ބަންދުކުރަނީއެއް ނޫނެވެ. ގާނޫނުގެ ފުށުއެރުންތައް ބަންދުކުރަނީއެވެ. މިކަން ދެނެގަނެ، ގާނޫނީ ސްޓްރަކްޗަރއަކަށް ބަދަލުވާ ފަރާތްތަކަށް ކުރިއަށް ދިޔުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެގެންދާނެއެވެ. ތައިލެންޑްގައި ރައްކާތެރިކަމާއެކު އިންވެސްޓް ކުރައްވަން ބޭނުންފުޅުވާނަމަ، ތައިލެންޑް ޕްރޮޕަޓީގެ ޓީމުން މަގުފަހިކޮށްދިނުމަށް އަބަދުވެސް ތައްޔާރަށް ތިބޭނެއެވެ.
މަސްދަރު: ނޭޝަން ތައިލެންޑް